งานพาร์ทไทม์ อายุ15 ทำได้ตามกฎหมายไหม?

15 ปีเป็นอายุขั้นต่ำที่กฎหมายแรงงานไทยเปิดให้ทำงานได้ แต่ไม่ใช่งานทุกแบบและไม่ใช่ทุกเวลาจะทำได้ ดังนั้นคนที่ค้นหา “งานพาร์ทไทม์ อายุ15” ต้องเช็ก 3 เรื่องก่อนสมัคร: อายุถึงเกณฑ์จริงไหม งานไม่เสี่ยงอันตรายไหม และเวลางานไม่กระทบการเรียนหรือเข้าข่ายกลางคืนหรือไม่ ตาม พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 ที่ห้ามจ้างเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปี และกำหนดเงื่อนไขพิเศษสำหรับลูกจ้างอายุต่ำกว่า 18 ปี

ภาพรวม: งานพาร์ทไทม์ อายุ15

• อายุ 15 ปีทำงานได้ แต่มีเงื่อนไข
• งานที่เหมาะกับนักเรียนอายุ 15
• งานที่ควรหลีกเลี่ยงและงานที่กฎหมายห้าม
• เอกสารที่ควรเตรียมก่อนสมัคร
• วิธีเช็คนายจ้างสำหรับผู้ปกครอง
• หางานพาร์ทไทม์นักเรียนอย่างปลอดภัย

กฎหมายแรงงานไทยกับการจ้างงานผู้เยาว์

อายุ 15 ปีทำงานได้ แต่มีเงื่อนไข

คำตอบสั้น ๆ คือ อายุ 15 ปี “ทำงานได้” ถ้างานนั้นไม่ขัดกับข้อจำกัดของกฎหมาย และนายจ้างทำตามขั้นตอนสำหรับการจ้างลูกจ้างอายุต่ำกว่า 18 ปี พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 44 ระบุหลักสำคัญว่า ห้ามนายจ้างจ้างเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปีเป็นลูกจ้าง จึงแปลว่าอายุ 15 ปีขึ้นไปเข้าสู่กรอบที่จ้างได้ แต่ยังอยู่ในกลุ่ม “ลูกจ้างเด็ก” ที่ต้องได้รับความคุ้มครองพิเศษ

สำหรับผู้สมัครอายุ 15 ปี สิ่งที่ควรถามนายจ้างตั้งแต่แรกคือ งานเริ่มกี่โมง เลิกกี่โมง ต้องยกของหนักไหม ทำงานใกล้เครื่องจักรหรือสารเคมีไหม และต้องมีผู้ปกครองเซ็นยินยอมหรือไม่ แม้กฎหมายแรงงานเน้นหน้าที่ของนายจ้างในการแจ้งพนักงานตรวจแรงงานและคุมสภาพงาน แต่ในทางปฏิบัติ หนังสือยินยอมผู้ปกครองช่วยลดความเสี่ยงและทำให้ทุกฝ่ายเห็นเงื่อนไขเดียวกันก่อนเริ่มงานจริง

เวลางานกลางคืนและงานล่วงเวลาต้องระวัง

ลูกจ้างอายุต่ำกว่า 18 ปีไม่ควรถูกจัดไปทำงานที่กระทบสุขภาพ ความปลอดภัย หรือการเรียน กฎหมายกำหนดข้อจำกัดเรื่องเวลาทำงาน เช่น งานกลางคืนช่วง 22.00 ถึง 06.00 น. งานล่วงเวลา และงานในวันหยุดสำหรับลูกจ้างเด็ก เว้นแต่เข้าเงื่อนไขที่กฎหมายอนุญาตและได้รับอนุญาตตามขั้นตอนที่เกี่ยวข้อง จึงไม่ควรรับงานที่เลิกดึกเพียงเพราะค่าแรงสูงกว่าโดยไม่เช็กเงื่อนไขให้ชัด

หลักฐานที่ใช้เทียบค่าแรงพื้นฐานได้คือประกาศค่าจ้างขั้นต่ำของกระทรวงแรงงาน ซึ่งในปี 2568 กำหนดอัตราค่าจ้างขั้นต่ำรายวันแตกต่างกันตามจังหวัดที่ 337 ถึง 400 บาทต่อวัน ตามประกาศคณะกรรมการค่าจ้างและข้อมูลกระทรวงแรงงาน ผู้สมัครอายุ 15 ปีควรถามค่าแรงเป็นบาทต่อชั่วโมงหรือบาทต่อวันให้ชัด และเก็บหลักฐานการตกลงไว้ทุกครั้ง

ประเภทงานที่อายุ 15 ทำได้ และห้ามทำ

งานที่เหมาะกับนักเรียนอายุ 15

งานที่เหมาะกับอายุ 15 ปีควรเป็นงานเบา สอนงานง่าย มีผู้ใหญ่ดูแล และไม่ต้องทำงานดึก ตัวอย่างที่พบได้บ่อยคือพนักงานร้านค้า ช่วยจัดเรียงสินค้า รับออร์เดอร์ เก็บโต๊ะ งานแพ็กของเบา งานคีย์ข้อมูลออนไลน์ที่ไม่ต้องจ่ายค่าสมัคร และงานสอนการบ้านหรือสอนทักษะพื้นฐานให้รุ่นน้องในช่วงเวลาหลังเลิกเรียนหรือวันหยุด

ถ้าค้นหาคำว่า “งานพาร์ทไทม์ นักเรียน” ให้ดูมากกว่าแค่ชื่อตำแหน่ง เพราะคำว่า “นักเรียน” ในประกาศบางแห่งอาจหมายถึงนักศึกษามหาวิทยาลัยหรือผู้สมัครอายุ 18 ปีขึ้นไป อ่านเงื่อนไขอายุขั้นต่ำ สาขา เวลาเข้าออกงาน และเอกสารที่ต้องใช้ก่อนทักนายจ้างเสมอ

งานที่ควรหลีกเลี่ยงและงานที่กฎหมายห้าม

สำหรับผู้สมัครอายุ 15 ปี งานที่ควรหลีกเลี่ยงคือ งานยกของหนัก งานที่อยู่ใกล้เครื่องจักร งานเกี่ยวกับสารเคมี งานสถานบันเทิง งานขายหรือเสิร์ฟที่ต้องเลิกดึกมาก งานเดินทางคนเดียวตอนกลางคืน และงานออนไลน์ที่ขอให้โอนเงินก่อนเริ่มงาน กฎหมายคุ้มครองแรงงานยังมีข้อห้ามเกี่ยวกับงานอันตรายและสถานที่ที่ไม่เหมาะสมสำหรับลูกจ้างเด็ก ซึ่งนายจ้างต้องรับผิดชอบโดยตรง

คำค้นอย่าง “พาร์ทไทม์ โลตัส นักเรียน” ควรอ่านประกาศจริงของแต่ละสาขา ไม่ควรสรุปว่าทุกสาขารับอายุ 15 ปี เพราะร้านค้าขนาดใหญ่หรือแฟรนไชส์มักมีนโยบายอายุขั้นต่ำ เอกสาร และเวลาทำงานต่างกัน หากประกาศไม่ระบุอายุ ให้ถามตรง ๆ ว่า “รับอายุ 15 ปีหรือไม่ และต้องให้ผู้ปกครองเซ็นเอกสารไหม” ก่อนส่งข้อมูลส่วนตัว

ใช้ค่าจ้างขั้นต่ำเป็นเส้นตั้งต้นในการประเมินข้อเสนอ: กระทรวงแรงงานเผยอัตราค่าจ้างขั้นต่ำปี 2568 ที่ 337 ถึง 400 บาทต่อวันตามจังหวัด ถ้างานเสนอค่าตอบแทนต่ำผิดปกติ ไม่บอกชั่วโมงทำงาน หรือหักเงินโดยไม่อธิบาย ควรหยุดคุยและให้ผู้ปกครองช่วยตรวจรายละเอียดก่อนสมัคร

สิ่งที่ต้องเตรียมก่อนสมัครงาน

เอกสารที่ควรเตรียมก่อนสมัคร

ก่อนสมัครงานพาร์ทไทม์ อายุ 15 ปี ควรเตรียมเอกสารพื้นฐานให้พร้อม แต่ไม่ควรส่งเอกสารสำคัญให้ใครโดยไม่รู้ตัวตนนายจ้าง เอกสารที่มักถูกถามคือ สำเนาบัตรประชาชน สำเนาทะเบียนบ้าน เบอร์โทรผู้ปกครอง ตารางเรียน และหนังสือยินยอมผู้ปกครองที่ระบุชื่องาน สถานที่ทำงาน เวลาทำงาน และชื่อผู้ติดต่อของนายจ้าง

ถ้านายจ้างขอสำเนาเอกสาร ให้ขีดคร่อมและเขียนวัตถุประสงค์ เช่น “ใช้สำหรับสมัครงานพาร์ทไทม์ตำแหน่ง...” พร้อมวันที่ ไม่ควรส่งรูปบัตรประชาชนผ่านแชตให้บัญชีที่ไม่ยืนยันตัวตน และไม่ควรจ่ายค่าสมัคร ค่าประกัน หรือค่าชุดล่วงหน้าโดยไม่มีใบเสร็จและเงื่อนไขชัดเจน

คำถามที่ควรถามนายจ้างก่อนตกลงทำงาน

• รับผู้สมัครอายุ 15 ปีตามนโยบายของร้านหรือบริษัทหรือไม่
• เวลาทำงานเริ่มและเลิกกี่โมง มีช่วงพักหรือไม่
• ต้องทำงานวันเรียนหรือเฉพาะเสาร์อาทิตย์
• ค่าแรงคิดเป็นชั่วโมง วัน หรือกะ และจ่ายวันไหน
• มีผู้ควบคุมงานหรือผู้จัดการสาขาให้ติดต่อไหม
• ต้องใช้เอกสารอะไร และผู้ปกครองต้องเซ็นตรงไหน

ตัวเลขที่ควรถามให้ชัดคือค่าแรงต่อชั่วโมงหรือค่าแรงต่อวัน เพราะประกาศค่าจ้างขั้นต่ำของกระทรวงแรงงานปี 2568 อยู่ที่ 337 ถึง 400 บาทต่อวันตามจังหวัด ถ้าร้านบอกเพียง “จ่ายตามตกลง” โดยไม่บอกฐานคำนวณ ให้ขอรายละเอียดเป็นข้อความก่อนเริ่มงานเพื่อใช้ตรวจสอบย้อนหลังได้

สำหรับผู้ปกครอง: เช็คนายจ้างอย่างไรให้ปลอดภัย

วิธีเช็คนายจ้างสำหรับผู้ปกครอง

ผู้ปกครองไม่จำเป็นต้องห้ามทุกงาน แต่ควรช่วยเด็กเช็กว่างานนั้นปลอดภัยและไม่กระทบการเรียน เริ่มจากขอชื่อสถานประกอบการ ที่อยู่สาขา เบอร์ผู้จัดการ ชื่อตำแหน่ง เวลาทำงาน และรูปแบบการจ่ายค่าแรง หากเป็นร้านในห้างหรือร้านค้าปลีก ให้โทรไปที่สาขาหรือดูช่องทางทางการของร้านเพื่อยืนยันว่ามีการรับสมัครจริง

อีกจุดที่ควรดูคือเส้นทางไปกลับ หลังเลิกงานมีรถกลับบ้านหรือไม่ ต้องทำงานคนเดียวหลังร้านหรือไม่ และมีผู้ใหญ่รับผิดชอบกะงานหรือไม่ งานพาร์ทไทม์ที่ดีสำหรับนักเรียนควรมีตารางเวลาชัดเจน ไม่เปลี่ยนกะกะทันหันบ่อย และไม่บังคับให้ทำเกินเวลาที่ตกลง

สัญญาณเตือนที่ควรปฏิเสธทันที

• ขอให้โอนเงินก่อนเริ่มงาน ไม่ว่าจะเรียกค่าสมัคร ค่าประกัน หรือค่าชุด
• ไม่บอกชื่อร้าน ที่อยู่ หรือชื่อผู้รับผิดชอบ
• นัดสัมภาษณ์ในสถานที่เปลี่ยวหรือเวลาค่ำ
• ไม่ยอมให้ผู้ปกครองรับรู้รายละเอียดงาน
• ขอเอกสารบัตรประชาชนแบบไม่ระบุวัตถุประสงค์
• ให้ทำงานกลางคืนหรือทำงานเสี่ยงอันตรายทั้งที่ผู้สมัครยังอายุต่ำกว่า 18 ปี

ผู้ปกครองควรใช้ประกาศค่าจ้างขั้นต่ำของกระทรวงแรงงานเป็นจุดตรวจค่าแรงเบื้องต้น โดยปี 2568 อยู่ที่ 337 ถึง 400 บาทต่อวันตามจังหวัด และควรเก็บแชตประกาศงาน ข้อตกลงค่าแรง และตารางกะไว้ทั้งหมด เผื่อเกิดปัญหาค่าแรงหรือสภาพงานไม่ตรงตามที่แจ้ง

หาประกาศงานที่เหมาะกับนักเรียน

หางานพาร์ทไทม์นักเรียนอย่างปลอดภัย

หางานบนเว็บ ของ Daywork เหมาะกับการคัดประกาศที่บอกประเภทงานและพื้นที่ก่อนสมัคร โดยนักเรียนควรเลือกงานที่ระบุอายุขั้นต่ำ เวลาทำงาน และสถานที่ทำงานชัดเจน หากประกาศไม่บอกอายุ ให้ถามก่อนส่งเอกสารว่า “อายุ 15 ปีสมัครได้ไหม”

แอปหางาน ของ Daywork ช่วยให้ติดตามประกาศพาร์ทไทม์ใกล้บ้านได้สะดวกขึ้น แต่ยังต้องอ่านเงื่อนไขอายุและเวลางานทุกครั้งก่อนสมัคร งานที่เหมาะกับนักเรียนควรอยู่ใกล้บ้านหรือใกล้โรงเรียน เดินทางง่าย และมีเวลาจบงานไม่ดึก

ประกาศงานฟรี เป็นช่องทางที่นายจ้างใช้ลงงานบน Daywork Jobpost จึงควรดูรายละเอียดประกาศให้ครบก่อนติดต่อ ไม่ว่าจะเป็นตำแหน่ง สาขา ช่วงเวลา ค่าแรง และเงื่อนไขเอกสาร สำหรับผู้สมัครอายุ 15 ปี อย่ารีบส่งบัตรประชาชนหรือข้อมูลส่วนตัวจนกว่าจะมั่นใจว่านายจ้างมีตัวตนและรับอายุนี้จริง

เมื่อเจองานที่สนใจ ให้เทียบค่าแรงกับประกาศค่าจ้างขั้นต่ำของกระทรวงแรงงานปี 2568 ที่ 337 ถึง 400 บาทต่อวันตามจังหวัด แล้วถามให้ชัดว่าค่าแรงของงานนั้นคิดตามชั่วโมง กะ หรือวัน การรู้ตัวเลขฐานช่วยให้คุยกับนายจ้างตรงขึ้นและช่วยให้ผู้ปกครองตรวจความเหมาะสมได้ง่ายขึ้น

คำถามที่พบบ่อย

อายุ 15 สมัครงานพาร์ทไทม์ได้จริงไหม?

สมัครได้ในกรอบที่กฎหมายอนุญาต เพราะ พ.ร.บ. คุ้มครองแรงงานห้ามจ้างเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปี แต่ผู้สมัครอายุ 15 ปียังอยู่ในกลุ่มที่ต้องคุมประเภทงาน เวลา และสภาพการทำงานเป็นพิเศษ นายจ้างและผู้ปกครองควรตรวจเงื่อนไขก่อนเริ่มงานจริงทุกครั้งเงื่อนไขค่าแรงควรเทียบกับค่าจ้างขั้นต่ำปี 2568 ที่ 337 ถึง 400 บาทต่อวันตามจังหวัดของกระทรวงแรงงานด้วย

งานพาร์ทไทม์ นักเรียนควรเลือกงานแบบไหน?

ควรเลือกงานเบา เวลาไม่ดึก เดินทางปลอดภัย และมีผู้ใหญ่ดูแล เช่น ช่วยหน้าร้าน จัดของเบา รับออร์เดอร์ คีย์ข้อมูล หรือสอนการบ้านรุ่นน้อง หลีกเลี่ยงงานที่ต้องยกของหนัก ทำงานใกล้เครื่องจักร หรือจ่ายเงินก่อนเริ่มงาน ค่าแรงควรถามเป็นบาทต่อชั่วโมงหรือบาทต่อวันให้ชัดตั้งแต่แรก

พาร์ทไทม์ โลตัส นักเรียน อายุ 15 สมัครได้ไหม?

ต้องดูประกาศจริงของแต่ละสาขาและนโยบายอายุขั้นต่ำของนายจ้าง ไม่ควรเหมารวมว่าทุกร้านหรือทุกแบรนด์รับอายุ 15 ปี ถ้าประกาศไม่ระบุ ให้ถามว่า “รับผู้สมัครอายุ 15 ปีไหม ต้องใช้หนังสือยินยอมผู้ปกครองหรือไม่ และเวลางานเลิกกี่โมง” ก่อนส่งเอกสาร

อายุ 15 ทำงานกลางคืนได้ไหม?

โดยทั่วไปควรหลีกเลี่ยงงานกลางคืน โดยเฉพาะช่วง 22.00 ถึง 06.00 น. เพราะกฎหมายกำหนดข้อจำกัดสำหรับลูกจ้างอายุต่ำกว่า 18 ปี หากงานเลิกดึกหรือมีคำว่าเข้ากะกลางคืน ควรให้ผู้ปกครองตรวจและสอบถามกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานก่อนตกลงทำงาน

สมัครงานพาร์ทไทม์ต้องให้ผู้ปกครองเซ็นไหม?

หลายสถานประกอบการขอหนังสือยินยอมผู้ปกครองสำหรับผู้สมัครอายุต่ำกว่า 18 ปี แม้รายละเอียดเอกสารขึ้นอยู่กับนายจ้างและลักษณะงาน แต่การมีหนังสือยินยอมที่ระบุชื่องาน เวลา สถานที่ และผู้รับผิดชอบช่วยให้สมัครอย่างปลอดภัยขึ้น ไม่ควรเริ่มงานโดยที่ผู้ปกครองไม่รู้รายละเอียดงานและค่าแรง

หางานพาร์ทไทม์ใกล้บ้านสำหรับอายุ 15 ต้องเริ่มอย่างไร?

เริ่มจากคัดงานใกล้บ้านหรือใกล้โรงเรียน อ่านอายุขั้นต่ำในประกาศ ถามเวลาทำงานให้ชัด และให้ผู้ปกครองช่วยตรวจนายจ้างก่อนส่งเอกสาร ถ้างานไม่บอกค่าแรง ให้ถามเป็นลายลักษณ์อักษรและเทียบกับข้อมูลค่าจ้างขั้นต่ำของกระทรวงแรงงานเป็นฐานประเมินเบื้องต้น

ติดตาม Daywork ได้ที่ช่องทาง

• TikTok: www.tiktok.com/@dayworkth
• Lemon8: www.lemon8-app.com/@dayworkth
• Facebook: www.facebook.com/daywork.th
• YouTube: www.youtube.com/@dayworkofficial
• Website: www.daywork.co
• X: www.x.com/DayworkOfficial